Wat is een plexus brachialis letsel?
De plexus brachialis is het netwerk van zenuwen dat vanuit de nek en schouder signalen van het ruggenmerg naar de arm en hand doorstuurt. Raakt dit netwerk beschadigd, dan spreken we van een plexus brachialis letsel (of -laesie). Dit kan leiden tot zwakte, gedeeltelijke of volledige verlamming, tintelingen of pijn in de arm, hand of vingers, afhankelijk van welk deel van het netwerk is aangetast.
Hoe ernstig is het letsel?
Niet elk plexusletsel is even ernstig. Zenuwbeschadiging wordt doorgaans ingedeeld in drie gradaties:
- Neurapraxie — de mildste vorm, waarbij de zenuwgeleiding tijdelijk is verstoord maar de zenuwstructuur zelf intact blijft. Herstel treedt meestal vanzelf op.
- Axonotmesis — hierbij is de zenuwvezel zelf beschadigd, terwijl de omhullende structuren intact blijven. Herstel is meestal mogelijk, maar verloopt langzamer.
- Neurotmesis — de ernstigste vorm, waarbij de zenuw volledig is doorgesneden of afgescheurd. Spontaan herstel is dan onwaarschijnlijk en een operatieve ingreep is vaak nodig.
Waardoor ontstaat het?
Een plexus brachialis letsel kan verschillende oorzaken hebben:
- Een ongeval, bijvoorbeeld bij een val, een verkeersongeval (zoals bij motorrijden) of een sportblessure, waarbij de arm en schouder met kracht van de nek worden weggetrokken.
- Een geboorteletsel, de zogeheten obstetrische plexus brachialis laesie (OPBL), die kan ontstaan bij een moeizame bevalling waarbij de schouder van de baby bekneld raakt. Dankzij verbeterde verloskundige technieken komt dit tegenwoordig minder vaak voor, en herstelt het merendeel van de kinderen goed, al blijft een deel onder specialistische controle.
- Een ontstekingsreactie, zoals bij het syndroom van Parsonage-Turner: een zeldzame aandoening waarbij plotseling hevige schouderpijn optreedt, gevolgd door zwakte, zonder dat er sprake is van een ongeval.
Hoe wordt het behandeld?
De behandeling hangt sterk af van de ernst en oorzaak van het letsel. Bij een lichter letsel, waarbij spontaan herstel wordt verwacht, ligt de nadruk op fysiotherapie en het behoud van beweeglijkheid, vaak ondersteund met een orthese om de arm te beschermen en verkeerde standen te voorkomen. Bij een ernstiger of volledig letsel, met name bij afscheuring van de zenuwwortel, kan een gespecialiseerde zenuwoperatie nodig zijn, zoals een zenuwtransplantatie of -transfer. Tijdige doorverwijzing naar een gespecialiseerd centrum is hierbij belangrijk, omdat de kans op een goed resultaat afneemt naarmate er meer tijd verstrijkt.
Hulpmiddelen en orthopedische oplossingen
Voor mensen die door een plexus brachialis letsel beperkt zijn in het gebruik van hun arm of hand, bestaan er gespecialiseerde orthopedische hulpmiddelen die de zelfstandigheid ondersteunen. Zo zijn er speciale grijpsystemen voor prothese of orthese waarmee fietsen en motorrijden met een functiebeperking veilig mogelijk blijft, zoals het Free Lock-systeem (freelock.nl). Ook zijn er projecten specifiek gericht op het faciliteren van motorrijden voor mensen met een handicap, zoals het MMvG-project (mmvg.nl), dat werkt met een uitgebreid protocol om dit op een veilige en legale manier mogelijk te maken. Een orthopedisch technicus kan meedenken over welke aanpassing het beste aansluit bij de individuele situatie.
Bronnen: Brachial Plexus Injuries. StatPearls, National Center for Biotechnology Information (NCBI Bookshelf), laatst bijgewerkt 2023. Nederlandse Vereniging voor Neurologie / Nederlandse Vereniging voor Plastische Chirurgie — richtlijninformatie plexus brachialis letsel. Free Lock (by Stel Orthopedie): www.freelock.nl Motor Mobiliteit voor Gehandicapten (MMvG): www.mmvg.nl
Whatsapp 
