Wat is een avulsiefractuur?
Bij een avulsiefractuur trekt een pees of ligament een klein stukje bot los, precies op de plek waar deze aanhecht. Er ontstaat als het ware een acute "afscheuring" van bot in plaats van een scheur in de pees of het ligament zelf.
Waarom komt dit vooral bij jonge sporters voor?
Dit letsel ontstaat vrijwel altijd acuut, bij jonge, groeiende sporters. De reden zit in de opbouw van het botje ter plaatse van de peesaanhechting: op deze aanhechtingspunten, de zogeheten apofysen, is het bot bij kinderen en pubers nog niet volledig verbeend en dus relatief zwak. Belangrijk om hier scherp in te zijn: apofysen zijn iets anders dan de groeischijven (epifysairschijven) die zorgen voor de lengtegroei van het bot. Apofysen zijn losse botkernen waar spieren en pezen op aanhechten, en juist déze zijn tijdens de groei kwetsbaarder dan de pees of het ligament zelf.
Omdat de pees op dat moment sterker is dan de nog niet volgroeide apofyse, geeft bij een plotselinge, krachtige belasting niet de pees, maar het bot mee. Dit gebeurt het vaakst tijdens de groeispurt, doorgaans ergens tussen de 10 en 16 jaa, de exacte leeftijd verschilt per apofyse, omdat niet elk botkern op hetzelfde moment verbeent.
Hoe ontstaat het letsel precies?
Een avulsiefractuur ontstaat meestal door een plotselinge, hevige krachtsinspanning: een harde landing, een explosieve afzet of een snelle, krachtige sprint. Op dat moment wordt er ineens een grote trekkracht op de peesaanhechting gezet. Bij een kind is de apofyse op die plek nog relatief "week", waardoor deze het begeeft en er een stukje bot met de pees meescheurt.
Een bekend voorbeeld dicht bij de voet is de avulsiefractuur aan de basis van de vijfde middenvoetsbeen, waarbij de peroneuspees een fragment bot losstrekt, een letsel dat ook bij (jong)volwassenen regelmatig voorkomt.
En bij volwassenen?
Bij volwassenen zijn de apofysen volledig verbeend en dus net zo sterk als de rest van het bot. Bij eenzelfde soort krachtinwerking is het bot dan niet langer de zwakste schakel: in plaats van een avulsiefractuur ontstaat er bij volwassenen dan ook eerder een spier- of peesscheur.













