Wat is een holvoet?

Bij een holvoet (pes cavus) staat het lengtegewelf van de voet abnormaal hoog. Kenmerkend zijn strak gespannen voetzoolbanden, een neiging tot klauwstand van de tenen en een strakke, weinig meegevende achillespees. Het hielbeen staat vaak naar buiten gekanteld (varusstand), waardoor de voorvoet meer op de buitenrand steunt (supinatie). Op de podoscoop (voetspiegel) is dit goed te zien: het hielgedeelte van de voetafdruk staat duidelijk los van de voorvoet, zonder de gebruikelijke verbinding via het middenstuk.

Een minder vaak voorkomende variant is de combinatie van een holvoet met een naar binnen kantelend hielbeen (valgusstand), soms "knik-holvoet" genoemd.

Waardoor ontstaat een holvoet?

Een holvoet ontstaat door een verstoorde balans tussen de spieren die de voet aansturen, waardoor bepaalde spiergroepen relatief sterker trekken dan andere. Dit uit zich vaak niet als verhoogde spanning, maar juist als zwakte of verschraling van bepaalde spiergroepen, met name van de kleine voetspieren, wat op termijn de karakteristieke voetvorm veroorzaakt.

Een belangrijk punt om te weten: een holvoet is niet altijd "gewoon zo gegroeid". Onderzoek laat zien dat bij een aanzienlijk deel van de mensen met een uitgesproken holvoet, schattingen lopen uiteen van ongeveer twee derde tot ruim zeventig procent bij ernstige vormen, een onderliggende neurologische aandoening de oorzaak is, met erfelijke zenuwaandoeningen zoals de ziekte van Charcot-Marie-Tooth als meest voorkomende oorzaak. Ook aandoeningen als spina bifida of andere neuromusculaire ziekten kunnen een rol spelen. Om die reden wordt een duidelijke, en zeker een asymmetrische of geleidelijk verergerende holvoet, in de praktijk niet zomaar als onschuldige variant beschouwd, maar is nader (neurologisch) onderzoek vaak op zijn plaats.

Klachten en gevolgen

Door de hoge boogvorm komt er extra druk te staan op de voorvoet en de hiel, de twee steunpunten van de voet. Dit kan leiden tot pijn, eeltvorming en overbelastingsklachten op deze plekken, en op termijn ook tot instabiliteit van de enkel, omdat de voet door de varusstand gevoeliger is voor verzwikkingen.

Behandeling

De behandeling is vooral gericht op het verminderen van de overmatige druk en het ondersteunen van de voet. Een op maat gemaakte, drukontlastende orthopedische correctiezool die de kanteling van de voet (de supinatie) tegengaat, kan spanningsklachten en eeltvorming duidelijk verminderen. Goed passend, stevig schoeisel met voldoende demping ondersteunt dit effect. Bij een vermoeden van een onderliggende neurologische oorzaak, of bij een holvoet die verergert, is doorverwijzing voor verdere diagnostiek aan te raden; in ernstigere of progressieve gevallen kan een orthopedisch chirurgische correctie nodig zijn.

Bronnen: Pes Cavus. StatPearls, National Center for Biotechnology Information (NCBI Bookshelf), laatst bijgewerkt 2023. Pes Cavus. PM&R KnowledgeNow, American Academy of Physical Medicine and Rehabilitation, 2025. Fernandes N, et al. How to manage pes cavus in children and adolescents? EFORT Open Reviews, 2021;6(6). doi:10.1302/2058-5241.6.210021

 

Kabiz
Sohn
Geschillencommissie Zorg Algemeen
SEMH
Bewegingsvisie
SEMH