Wat is hypermobiliteit?
Bij hypermobiliteit (ook wel hyperlaxiteit genoemd) hebben gewrichtsbanden en kapsels door veranderingen in het bindweefsel meer elastische eigenschappen dan gemiddeld. In plaats van strak op te spannen bij belasting, rekken ze wat verder mee, waardoor gewrichten verder dan normaal kunnen bewegen en soms zelfs overstrekken. Het gaat om een (vaak erfelijke) aanleg van het bindweefsel, die op zichzelf geen ziekte is.
De mate van hypermobiliteit wordt in de praktijk vaak objectief vastgesteld met de Beighton-score: een eenvoudige test waarbij de beweeglijkheid van negen specifieke gewrichten (zoals ellebogen, knieën, duimen en de rug) wordt beoordeeld en gescoord.
Hoeft hypermobiliteit klachten te geven?
Nee, lang niet altijd. Veel mensen hebben soepele, beweeglijke gewrichten zonder ooit klachten te ervaren, dit heet gegeneraliseerde gewrichtshypermobiliteit zonder klachten, en wordt beschouwd als een onschuldige variant.
In de huidige indeling wordt hypermobiliteit gezien als een spectrum, van deze onschuldige variant tot vormen waarbij wél duidelijke klachten optreden:
- Hypermobility Spectrum Disorder (HSD) hierbij gaat de overbeweeglijkheid gepaard met klachten zoals gewrichtspijn, een instabiel gevoel of vaker optredende verstuikingen, zonder dat er sprake is van een specifieke onderliggende bindweefselaandoening.
- Hypermobiele Ehlers-Danlos syndroom (hEDS) een erfelijke bindweefselaandoening waarbij hypermobiliteit gepaard gaat met bredere kenmerken, zoals een opvallend rekbare huid, snellere blauwe plekken, en soms bijkomende klachten zoals chronische vermoeidheid of aanhoudende pijn. Deze diagnose wordt gesteld aan de hand van vastgestelde internationale criteria uit 2017.
Wat betekent dit voor de voeten?
Voor de voeten is hypermobiliteit relevant omdat een soepeler bindweefsel de kans vergroot op onder andere een doorgezakte voet of spreidvoet, een verhoogd risico op verstuikingen van de enkel, en een minder stabiel looppatroon. Bij mensen met symptomatische hypermobiliteit is dit dan ook een aandachtspunt bij het beoordelen van voetklachten.
Wat kun je eraan doen?
Bij klachten door hypermobiliteit ligt de nadruk op het versterken van de spieren rond de betrokken gewrichten, zodat deze het werk van de wat losser staande banden beter kunnen opvangen, aangevuld met gerichte training van houding en coördinatie (propriocepsis). Voor de voeten kan een ondersteunende inlegzool bijdragen aan meer stabiliteit tijdens het lopen. Bij aanhoudende of uitgebreidere klachten, of bij vermoeden van een onderliggende bindweefselaandoening zoals hEDS, is verwijzing voor verdere beoordeling zinvol.
Bronnen: Malfait F, Francomano C, Byers P, et al. The 2017 International Classification of the Ehlers-Danlos Syndromes. American Journal of Medical Genetics Part C: Seminars in Medical Genetics, 2017;175(1):8-26. doi:10.1002/ajmg.c.31552 Hakim A, et al. Hypermobile Ehlers-Danlos Syndrome and Hypermobility Spectrum Disorders. American Family Physician, 2021;103(8):481-492.
Whatsapp 
